Bijgewerkt mei 2026. Kabeljauw is wereldwijd een van de meest gegeten vissoorten, maar ‘kabeljauw’ is een verzamelnaam. In de winkel, op de vismarkt of in een restaurant krijg je te maken met meerdere soorten, elk met een ander smaakprofiel, herkomst en duurzaamheidsstatus. Dit overzicht helpt je de juiste keuze maken.
Atlantische kabeljauw (Gadus morhua)
De Atlantische kabeljauw (Gadus morhua) is de meest bekende soort in Nederland. Hij leeft in de koude wateren van de Atlantische Oceaan: van de Noorse fjorden tot de Golf van Maine. Het vlees is stevig, wit en heeft een milde, volle smaak. Een verse Atlantische kabeljauwfilet valt herkenbaar uiteen in grote, sappige vlokken na bereiding.
Atlantische kabeljauw is verkrijgbaar als verse filet, heel of als diepvriesfilet. De prijs in Nederland lag in 2026 rond de 25 tot 32 euro per kilo voor verse filet. MSC-gecertificeerde exemplaren zijn iets duurder, maar garanderen duurzame vangst. Het MSC-keurmerk (Marine Stewardship Council) is een betrouwbaar teken dat de vis traceerbaar en verantwoord gevangen is.
Let op de kleur: vers vlees is roomwit tot licht doorschijnend. Grijzig of gelig vlees wijst op ouderdom. Een lichte zeelucht is normaal; een scherpe ammoniakgeur niet.
Skrei: de wandelende winterkabeljauw
Skrei is geen aparte soort, maar een seizoensvariant van Gadus morhua. Elke winter, van januari tot april, trekken volwassen kabeljauwen vanuit de Barentszzee naar de Lofoten-eilanden om te paaien. Die tocht van meer dan duizend kilometer maakt het vlees strakker, magerder en smaakintenser dan gewone Atlantische kabeljauw.
Skrei heeft een officieel Noors kwaliteitslabel: de vis moet levend worden aangevoerd, direct gekoeld en binnen 24 uur verwerkt. Het gevolg is een product dat merkbaar anders is dan reguliere kabeljauw: het vlees trekt strak samen bij verhitting maar blijft sappig als je de kerntemperatuur goed houdt (50-55 graden Celsius).
Skrei is seizoensgebonden. Buiten het eerste kwartaal is hij niet vers te koop. Vraag je visboer om Noors gecertificeerde Skrei met het label.
Pacifische kabeljauw (Gadus macrocephalus)
De Pacifische kabeljauw (Gadus macrocephalus) is groter van kop maar kleiner van lichaam dan zijn Atlantische neef. Hij leeft in de Stille Oceaan, van Alaska tot Japan. Het vlees is iets zachter en minder uitgesproken van smaak, maar het is een uitstekende en betaalbare vervanger in recepten waar je toch een saus of marinade over de vis gebruikt.
In supermarkten wordt Pacifische kabeljauw zelden als zodanig aangeduid. Hij verschijnt regelmatig als ‘kabeljauw’ of ‘Alaskakabeljauw’ op diepvriesproducten. Controleer de etiketten: MSC-keurmerk is ook voor Pacifische kabeljauw beschikbaar.
Koolvis: de donkere neef
Koolvis (Pollachius virens) valt buiten de echte kabeljauwfamilie maar wordt in de handel vaak naast of als vervanging voor kabeljauw aangeboden. De huid is donkerder, het vlees is grijsachtig rauw maar wit na bereiding, en de smaak is markanter. Koolvis is goedkoper en heeft een hoge MSC-score, wat hem tot een duurzame keuze maakt.
In recepten als gepaneerde kabeljauw of kibbeling werkt koolvis prima als alternatief, omdat het paneerlaagje de subtiele smaaksverschillen goeddeels maskeert.
Gezouten kabeljauw (bacalhau)
Gezouten en gedroogde kabeljauw, in Portugal bekend als bacalhau, is een eeuwenoude conserveringstechniek. De vis wordt uitgespreid op zouttafels en langzaam gedroogd. Het resultaat is een stevig, zout product dat voor gebruik minimaal 24-48 uur geweekt moet worden in koud water, met regelmatige waterverversing.
Na het weken heeft gezouten kabeljauw een andere textuur dan verse vis: iets vezelige, steviger vlokken. De smaak is intenser en heeft een karakteristieke hartige diepte. In Portugees-Nederlandse supermarkten is bacalhau het hele jaar door verkrijgbaar. Wil je meer weten over de bereiding ervan, lees dan ons artikel over gezouten kabeljauw.
Heek: verwant maar geen kabeljauw
Heek (Merluccius merluccius) wordt vaak in één adem genoemd met kabeljauw maar hoort tot een ander geslacht. Het vlees is fijner, zachter en breekt gemakkelijker uit elkaar tijdens het bakken. Heek versus kabeljauw: beide zijn witvis, maar kabeljauw is steviger en geschikter voor bereidingen waarbij de vis zijn structuur moet behouden, zoals stoofpotjes.
Vergelijkingstabel kabeljauw soorten
| Soort | Wetenschappelijke naam | Seizoen | Smaak | MSC beschikbaar |
|---|---|---|---|---|
| Atlantische kabeljauw | Gadus morhua | Heel jaar | Mild, vol | Ja |
| Skrei | Gadus morhua | Januari-april | Intens, strak vlees | Ja (eigen label) |
| Pacifische kabeljauw | Gadus macrocephalus | Heel jaar | Zacht, neutraal | Ja |
| Koolvis | Pollachius virens | Heel jaar | Markanter, iets sterker | Ja (hoog) |
| Gezouten kabeljauw (bacalhau) | Gadus morhua | Heel jaar (geconserveerd) | Intens, zout | Wisselend |
Duurzaamheid: let op het MSC-keurmerk
Kabeljauwbestanden in de Atlantische Oceaan stonden decennia onder druk door overbevissing. Dankzij strenger visbeheer herstellen Noorse en IJslandse bestanden zich. Het MSC-keurmerk geeft aan dat de kabeljauw afkomstig is uit een duurzaam beheerd bestand. Meer informatie over duurzame vis vind je op de website van Marine Stewardship Council en op vis.nl.
Veelgestelde vragen over kabeljauw soorten
Wat is het verschil tussen Skrei en gewone kabeljauw?
Skrei is dezelfde soort (Gadus morhua) als gewone Atlantische kabeljauw, maar hij heeft een lange trek achter de rug. Dat maakt het vlees steviger, magerder en smaakintenser. Skrei is alleen van januari tot april vers verkrijgbaar.
Is diepvries kabeljauw even goed als vers?
Diepvries kabeljauw die snel na de vangst is ingevroren kan uitstekend zijn, soms beter dan ‘verse’ vis die lang onderweg was. Ontdooi hem langzaam in de koelkast voor de beste textuur. Lees meer over kabeljauw ontdooien.
Welke kabeljauw soort is het meest duurzaam?
Noorse en IJslandse Atlantische kabeljauw met MSC-keurmerk scoort het best op duurzaamheid. Koolvis is een goedkoop en ecologisch sterk alternatief.
Kan ik gezouten kabeljauw direct koken?
Nee. Bacalhau moet eerst 24 tot 48 uur weken in koud water, met elke 8-12 uur vers water. Anders is het resultaat te zout om te eten.
Hoe herken ik verse kabeljauw in de winkel?
Vers vlees is roomwit of licht doorschijnend, ruikt naar zee (niet scherp of ammoniak), voelt stevig aan en springt terug als je er licht op drukt. De huid is glanzend en de ogen (bij hele vis) zijn helder.
Is koolvis hetzelfde als kabeljauw?
Nee. Koolvis (Pollachius virens) is een verwante maar andere vissoort. Het vlees is iets steviger en donkerder rauw, maar wit na bereiding. De smaak is iets uitgesproken. Als budgetalternatief voor kabeljauw werkt het goed, zeker in recepten met een saus of paneerlaag.
